Przegląd rynku kolektorów słonecznych w Polsce


Zacznijmy od początku…

Co to jest kolektor słoneczny? Jak działa, z czego się składa instalacja, do czego służy? 

Na te i inne pytania dotyczące kolektorów słonecznych, czyli popularnych dziś solarów już wiele osób potrafi odpowiedzieć. Nie koniecznie musza być to odpowiedzi fachowe, dokładne w opisie i  100 % poprawne, ale ważne że już coś wiemy na temat odnawialnych źródeł energii i wykorzystywaniu energii słonecznej do produkcji np. ciepłej wody użytkowej. Dlaczego moim zdaniem ważne? Ponieważ każdy z Nas powinien zacząć myśleć o przyszłych pokoleniach i o tym żeby nie zostawić po sobie tylko góry śmieci na wysypiskach. Nawet zwykły Kowalski ma wpływ na życie przyszłych pokoleń, ma wpływ na środowisko naturalne. No właśnie, żeby w przyszłości środowisko było naturalne, a nie tylko zanieczyszczone, zaśmiecone i zdegradowane.

Jak „mówi” wikipedia Kolektor słoneczny to urządzenie do konwersji energii promieniowania słonecznego na ciepło. Energia słoneczna docierająca do kolektora zamieniana jest na energię cieplną nośnika ciepła, którym może być ciecz (glikolwoda) lub gaz (np. powietrze).

Budowa kolektora słonecznego 

Energia słoneczna to energia powstająca wewnątrz Słońca na skutek reakcji termojądrowych. Naukowcy szacują, że w ciągu 1 sekundy Słońce emituje w przestrzeń kosmiczną energię w postaci promieniowania o wartości około 400 trylionów kW (kilowatów). Do atmosfery naszej planety dociera ok. 1,4 kW/m kw. z czego około 1 kW/m kw. przenika przez atmosferę, by dotrzeć do powierzchni ziemi. Zamiana tejże energii na energię cieplną i późniejsze jej wykorzystanie wymaga odpowiednich urządzeń. Konstrukcje takie nazywam kolektorami (od ang. collect, czyli zbierać, magazynować).

Kto pierwszy wpadł na pomysł wykorzystywania energii promieniowania słonecznego? 

Oj było to naprawdę dawno… A pierwszymi mądrymi, który korzystali z dóbr natury jakim jest ciepło emitowane przez słońce byli jaskiniowcy. Tak jaskiniowcy, ludzie pierwotni których instynkt „mówił” żeby wyjście z jaskini skierowane było na południowy wschód. Po co? Właśnie po to żeby mieć ogrzane wnętrze jaskini przez poranne słońce. Takich przykładów można by szukać w wielu dawnych plemionach czy cywilizacjach, jednak wracając do teraźniejszości….

Prototyp kolektora słonecznego, który używany jest dzisiaj do podgrzewania wody użytkowej  opatentowany został już w 1891 roku.

Twórcą tego wynalazku był  Clarence Kemp z Baltimore. Zaprojektował on drewnianą skrzynię, w której umieścił cztery pomalowane na czarno cylindry z wodą. Kemp nadał nazwę handlową kolektora „The Climax” czyli Szczyt, a cena takiego urządzenia to 25 ówczesnych dolarów. Kolektor ten mieścił ok. 120 litrów, jednak jego wadą był moment podgrzewu wody, mianowice ciepła woda do użytku była dopiero późnym popołudniem, niestety do następnego dnia mocno się wychładzała. Wynalazca nie dopracował jeszcze wtedy  możliwości magazynowania ciepłej wody przy niewielkich stratach ciepła. Zrobili to jednak jego następcy, czego efekt widoczny jest w dzisiejszych technologiach.

Boom na urządzenia wykorzystujące energię słoneczną nastąpił w XX wieku.  W lata 40. odnotowano w Stanach Zjednoczonych instalację  60 tys. instalacji solarnych. W Europie zainteresowanie odnawialnymi źródłami energii wzrastało od lat 70-tych, kiedy to miały miejsce dwa kryzysy paliwowe. W 1973 r. podczas pierwszego krzyzysu olejowego (drugi nastąpił cztery lata później) zaczęto intesywnie wdrażać nawet domowe sposoby wykorzystywania energii słonecznej. Prymitywne kolektory powstawały w garażach, piwnicach, prywatnych warsztatach, ale także w wielkich firmach. Efektem był wzrost popularności kolektorów w kolejnych latach. W Niemczech powierzchnia instalacyjna kolektorów wzrosła z 35 tys. mkw. w 1990 roku do 650 tys. mkw. w 2000 r.

W Polsce w latach 1958/60 w Instytucie Mechanizacji i Elektryfikacji Rolnictwa a obecnie Instytucie Budownictwa, Mechanizacji i Elektryfikacji Rolnictwa w Warszawie rozpoczęto pierwsze próby budowy kolektorów słonecznych do podgrzewania powietrza.

Właśnie tam w 1963 r. zbudowano pierwszy w Polsce i zarazem jeden z pierwszych w Europie kolektor słoneczny o powierzchni 40 m2 do podgrzewania powietrza w suszarce zielonek i słomy lnianej. Kolektor ten spotkał się z dużym uznaniem jego pierwszych użytkowników. Tradycja suszenia płodów rolnych z wykorzystaniem kolektorów słonecznych budowanych sposobem gospodarczym przetrwała przez dziesięciolecia i zaowocowała stosunkowo najszybszym rozwojem tej dziedziny zastosowań. W roku 1993 w Polsce zinwentaryzowano ok. 6 tys. m2 kolektorów słonecznych do podgrzewania powietrza.

Pierwsze kolektory do podgrzewania wody użytkowej zaczęła produkować w Polsce firma Metaloplast z Bielska Białej w 1970 r. W latach 1970 – 78 nastąpiło zahamowanie dalszego rozwoju prac związanych z wykorzystaniem odnawialnych źródeł energii. Niskie ceny nośników energii sprawiły, że dopiero w latach 1979/80 wznowiono prace badawcze i konstrukcyjne.

W latach 1980-1990 wykonano w IBMER i innych polskich placówkach badawczych kilkanaście konstrukcji kolektorów słonecznych, siłowni wiatrowych, instalacji biogazowych, pomp ciepła i ogniw fotowoltaicznych, z których większość została wdrożona do praktyki.

W ramach programu regionalnego UNDP/FAO w Europie do 1990 r. kolektory słoneczne opracowane w IBMER zostały wdrożone w 32 gospodarstwach rolnych indywidualnych, państwowych i spółdzielczych o łącznej powierzchni 8000 m2 kolektorów powietrznych i 350 m kolektorów do podgrzewania wody użytkowej.

Obecnie popularność przydomowych instalacji solarnych wciąż rośnie. Na polskim rynku jest już kilkanaście firm, które oferują tego rodzaju produkty. (Niestety nie mogę się pochwalić że to ja osobiście napisałam w całości ta krótką historię, pomocna w tym przypadku była strona

Ciekawe prezentacje ukazujaca rynek kolektorów słonecznych w Polsce można znaleźć na stronach Targów Instalacji w Poznaniu np. o  temacie „Rynek kolektorów w Polsce” czy   Rynek kolektorów słonecznych w Polsce w 2011r.” z którego pochodzi poniższy slajd.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej sprawdź w książce  „Jak tanio zbudować kolektor słoneczny? Energia słoneczna dla każdego” Jest to jednak tylko niewielka część książki, za resztę trzeba pewnie zapłacić:)

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s